Teknoloji ve tasarım dersi Enerji Dönüşümlerine Örnekler

0
17.792 views

Teknoloji ve tasarım dersi ENERJİ DÖNÜŞÜMÜ ÜNİTESİ:

Evrendeki hiçbir enerji kaybolmaz. Sadece bazı yöntemlerle başka bir enerji türüne dönüşür. Evrendeki enerji toplamı değişmez. Buna enerjinin korunumu da denir. 

Enerji dönüşümlerine örnekler

– Barajlardaki depolanmış suyun potansiyel enerjisi vardır. Bu potansiyel enerji su serbest bırakılınca hareket enerjisine dönüşür ve elektrik üreten jeneratörlerin dönmesini sağlayarak elektrik enerjisine dönüşür.

-Silgi ile yazdıklarımızı sildiğimiz zaman silginin ısındığını farkederiz. Burada hareket enerjisi ısı enerjisine dönüşmüştür.

-Bisikletlerde yer alan dinamo tekere sürtünerek döner ve bisiklette bulunan ufak bir ampülü yakar. Bu durumda hareket enerjisi elektrik enerjisine dönüşmüştür.

– Kaydırakta kayan çocuklar kaydırağın tepesine çıktıklarında yere göre bir potansiyel enerjiye sahip olurlar. Kayarlarken bu potansiyel enerji kinetik enerjiye yani hareket enerjisine dönüşüyordur.

-Elektrik enerjisi, farklı araç-gereçlerin yardımıyla diğer enerji türlerine dönüştürülebilir. Örneğin, serinlemek amacıyla kullandığımız vantilatörde hareket, radyoda ise ses enerjisine dönüştürülmektedir.

-Güneş,yerküreyi ısıtan bir enerji kaynağıdır. Yeryüzüne ulaşan güneş ışınları ısı enerjisine dönüşürler. Mesela binaların çatılarında bulunan su depoları güneş enerjisini depo ederek suyun ısınmasına neden olurlar; yani güneş enerjisi ısı enerjisine dönüşmüş olur ve suyu sıcak bir şekilde kullanmış oluruz .

-Akü ve pillerde depolanan kimyasal enerji, kullanım aşamasında elektrik enerjisine dönüşür. Kömürde depolanan kimyasal enerji de yanma sırasında ısı enerjisine dönüşmektedir.

Bu enerjiler çeşitli olaylarda birbirine dönüşmektedir. 

  • Elektrik enerjisi, ampulde ışık enerjisine dönüşür.
  • Elektrik enerjisi ütüde ısıya dönüşmektedir.
  • Elektrik enerjisi, elektrik motorunda hareket enerjisine dönüşür.
  • Ellerimizi birbirine sürttüğümüzde hareket enerjisi ısı enerjisine dönüşür.
  • Sıkıştırılmış yayda esneklik potansiyel enerjisi hareket enerjisine dönüşür.
  • Cep telefonunun bataryasında kimyasal enerji, elektrik enerjisine dönüşür.
  • Salıncakta sallanan kişide potansiyel ve kinetik enerji dönüşümleri görülmektedir.

Yaşantımızdaki enerji dönüşümlerine örnekler şunlardır:
  • Kibrit yandığı esnada, mekanik olan enerji, ısı enerjisine dönüşür.
  • Kapılarda bulunan ziller, zilin içindeki parça zile vurdukça, zilin içindeki kinetik enerji ses ve ısı enerjisine dönüşmektedir.
  • Telefonlarda da ses enerjisi, elektrik enerjisine dönüşür, elektrik enerjisi de karşı taraftaki telefonda ses enerjisine dönüşür.
  • Fayanslar ve üzerindeki paspasın ısıları sıcaklıkları eşit orandadır aslında. Fakat ısı iletkenleri aynı olmadığından, etrafa farklı oranlarda ısı aktarımı olur. Ve bu yüzden paspasın ısı iletkenliği daha fazla olduğundan, sıcaklık hissi daha çok hissedilir.
  • Elektrik enerjisi, deşarj tüpüyle ve elektrik lambasında ışık enerjisine dönüştürülerek ışık elde edilebilir. Ateş böceği gibi bazı ışık saçan hayvanlar da ışığa dönüşebilirler.
  • Su ısıtıcıları, tost makineleri, fırınlar, elektrikli sobalar ve bunu gibi bir ok aletteki elektrik enerjisi, ısı enerjisine dönüşebilmektedir.
  • Araçlar ani fren yaptıklarında, mekanik enerji, ısı enerjisine dönüşür.
  • Saç kurutma makinelerindeki elektrik enerjisi, ısı enerjisine dönüşür.
  • Ampulün yanması esnasında, elektrik enerjisi ısı enerjisine dönüşür.
  • Çekiçle hızlı bir şekilde bir yere vurulursa, mekanik olan enerji, ısı enerjisine dönüşür.
  • Besinlerde depolanan enerji, besinlerin solunum olayıyla birlikte parçalanarak kimyasal ve ısı enerjisine dönüşürler.
  • İnsan vücudundaki kasların çalışması sırasında, mekanik enerji ısı enerjisine dönüşür.
  • Hayvanlarda da aynı insanlarda olduğu gibi, mekanik olan enerji, kasların çalışmasıyla ısı enerjisine dönüşmektedir.
  • Tahta parçalarının birbirine sürtünmesiyle, mekanik olan enerji ısı enerjisine dönüşür.

  • Bir kavanoza su koyup çalkalandığında, mekanik olan enerji ısı enerjisine dönüşür.
  • Ellerimizi birbirine sürtünürse, mekanik olan enerji, ısı enerjisine dönüşür.
  • Silgi ile yazılan yazıları silindiğinde, silginin sıcak olduğunu anlarsanız, mekanik olan enerjinin, ısı enerjisine dönüştüğünü anlarsınız.
  • Pillerde ve akülerde, biriken kimyasal enerji, kullanım aşamasına gelindiğinde, elektrik enerjisine dönüşürler.
  • Kömürdeki kimyasal enerji de yandığı zamanlarda ısı enerjisine dönüşmektedir.
  • Kaydıraktan kaymak için yukarı çıkan çocuklar, kaymadan önce potansiyel enerjiye sahiptirler. Kayma esnasında potansiyel olan enerji hareket enerjisine dönüşür.
  • Barajlarda da bulunan enerji potansiyel enerjidir. Potansiyel olan enerji, su serbest kaldığı esnada hareket enerjisine dönüşerek, elektrik enerjisinden de jeneratörlerin dönmesi sağlanarak, elektrik enerjisi dönüşümü sağlanır.
  • Buharlı trenlerde ısı enerjisi vardır. Ve ısı enerjisi ile su ısıtılır ve buhar oluşturularak, trenin harekete geçmesi sağlanır. Ve böylece ısı enerjisinden kinetik enerjiye geçiş sağlanmış olur.
  • Vantilatörlerde de elektrik enerjisi hareket enerjisine dönüşür.
  • Okçulukta kullanılan okun yayı gerildiği zaman potansiyel enerji birikimi olur ve yay bırakıldığında potansiyel enerji hareket enerjisine dönüşür.
  • Termoelektrik etkide ısı enerjisi elektrik enerjisine dönüşür.
  • Hidroelektrik santrallerindeki potansiyel enerji, elektrik enerjisine dönüşür
  • Mikrofondaki ses enerjisi, elektrik enerjisine dönüşür.
  • Şehirlerde bulunan rüzgar güllerdeki rüzgar enerjisi, elektrik enerjisine ve hareket enerjisine dönüşür.

 

CEVAP VER